موسسه عالی آموزش بانکداری ایران وابسته به بانک مرکزی ج.ا. ایران کتاب اخلاق حرفهای در بانکها، با رویکرد ساختاری و کارگزاری تالیف دکتر محمد ربیع زاده را منتشر کرد. به این مناسبت با مولف این کتاب که از مدرسین و مدیران با تجربه نظام بانکی و از مدیران موثر منتخب در جشنواره چهرههای ماندگار و مولف کتب و مقالات تخصصی هستند، مصاحبهای انجام دادیم.
-ضمن عرض تبریک به مناسبت انتشار این اثر در مورد اهداف انتشار این کتاب و ساختار کتاب توضیح دهید.
- موضوع اصلی این کتاب، بررسی اخلاق حرفهای در ساختار و کارگزار بانکهاست و دغدغه آن بیشتر پاسخ به این پرسش است که: چگونه میتوان اخلاق حرفهای را در بانکها نهادینه کرد؟ لازمه پاسخ به این پرسش، آگاهی از چیستی اخلاق، معرفتشناسی و روششناسی آن است. مأموریتی که فصل اول کتاب متولی آن است. در فصل دوم بهاین پرسش فرعی پاسخ داده میشود که: اخلاق حرفهای چیست؟ در فصل سوم، اخلاق حرفهای در بانکها مطرح و در فصل چهارم تلاش شده تا اخلاق در ابعاد ساختاری و کارگزاری بانکها ساماندهی شود. از فصل اول تا چهارم و در پایان هر فصل، ده پرسش طراحی شده است. این پرسشها و مباحث مطرحشده میتواند در دورهها و کارگاههای آموزشی برای همه علاقمندان، پژوهشگران و کارکنان نظام بانکی، بهویژه متقاضیان و قبولشدگان استخدامی بانکها، مورد بهرهبرداری، بحث و تبادل نظر قرار گیرد.
- مخاطب اصلی این کتاب بیشتر کدام از کارکنان نظام بانکی هستند؟
- مخاطب این کتاب همه ذینفعان بانکها از جمله کارکنان نظام بانکی از مدیران ارشد تا کارکنان جدید الاستخدام هستند. همانطور که در متن کتاب توضیح داده شده است، اخلاق حرفهای از دو جنبه ساختاری و کارگزاری مطرح است و این دو جنبه یا دو بعد با هم تنیده شده و مرتبط هستند و تاثیرات متقابل دارند. برای مثال، وقتی دو هزار نفر با استخدام به یک بانک وارد میشوند، هم بر فرهنگ سازمانی این بانک اثر میگذارند و هم از فرهنگ بانک اثر میپذیرند. حتی مشتریان و سهامداران و عامه مردم در فرهنگ سازمانی و اخلاق حرفهای موثرند. اصولاً کنشهای انسانی پیچیده و مدیریت آن دشوار است. به ویژه زمانی که مجموعه این کنشها طی فرایندهایی نظام یافته در قالب سازمانها و کسب و کارهای بزرگ امروزی شکل میگیرند.
- کارکنان جدید الاستخدام چگونه میتوانند از این کتاب استفاده نمایند؟
- کارکنان جدیدالاستخدام در بدو ورود با فرهنگ سازمانی بانک آشنایی ندارند و یا شناخت آنان کامل نیست. خوشبختانه اکثر بانکها کشور برای این همکاران در بدو استخدام ( یا قبل از شروع کار یا هم زمان با شروع کار ) دورههای آموزشی برگزار میکنند. تاکنون جای جنین کتابی در کشور خالی بوده است و با انتشار این اثر توسط موسسه عالی آموزش بانکداری این کمبود بر طرف شد و این کتاب میتواند به عنوان یک منبع درسی برای دورههای آموزشی بانکها از جمله برای کارکنان جدید الاستخدام استفاده شود.
- منظور از رویکرد ساختاری و کارگزاری در این کتاب چیست؟
حوزه اخلاق در روابط افراد با هم و در روابط ساده و پیچیده اجتماعی، گسترده و چالشی است. سازمانها با مفهوم گستردهای که دارند، در ابعاد ساختاری و کارگزاری با اخلاق مرتبط هستند.
اخلاق حرفهای با رویکرد ساختاری بهمجموعهای از ترتیبات نهادی و رفتارهای نهادینهشده (عادتشده) در حرفه مورد نظر (و در اینجا بانکها) اطلاق میشود. این ساختار که در بسیاری از موارد غیرمکتوب است از مجموعه نگرشها و کردارهای بنیانگذاران سازمان، خاطرات مکتوب یا غیرمکتوب نسل اول (تاریخ شفاهی)، تشریفات و مراسم، آموزشهای خاص، جلسات، تدوین منشورهای اخلاقی و تدوین و ابلاغ و ترویج ارزشهای محوری سازمان و... شکل میگیرد و با فرهنگ سازمانی در آمیخته میشود یا در مواردی فرهنگ سازمانی را بهچالش میکشاند. بهطور ساده، میتوان بیان داشت که اخلاق حرفهای، ساختار برنامه سازمان برای ترویج اخلاق (ادب) در سازمان است.
اخلاق حرفهای کارگزاری به نگرشها و رفتارهای هریک از کارگزاران داخل سازمان با کُدهای اخلاقی خاصِ فردی و برگرفته از اخلاق حرفهای سازمانی، از پایینترین رده سازمانی تا مدیرعامل اشاره دارد.
- آیا کارکنان سایر سازمانها غیر از نظام بانکی میتوانند از این کتاب استفاده نمایند؟
- بله، این کتاب یک راهنمای عملی برای آشنایی با اخلاق حرفهای است که در همه سازمانها قابل بهرهبرداری است. اخلاق موضوعی جهان شمول است و اصول اساسی و پایه آن برای همه اشخاص و جوامع و سازمانها کاربرد دارد.
- جناب دکتر ربیع زاده ، لطفا سایر کتبی که تالیف نمودهاید را معرفی نمایید.
سرمایه بانکها؛
نسبتهای کلیدی مالی در نظام بانکی؛
به قلم یک بانکدار؛
سهم بازار در نظام بانکی؛
ادغام بانکها و موسسات اعتباری؛
بانکداری شرکتی 2 ( مشترک با جناب دکتر احسان باقری ) ؛
بانکداری جامع ( در حال انتشار ).
تهیه کتاب اخلاق حرفه ای در بانکها با رویکرد ساختاری و کارگزاری:
سامانه اینترنتی انتشارات موسسه عالی آموزش بانکداری به آدرس https://press.ibi.ac.ir/
موسسه آموزش عالی بانکداری ایران - 02129959273
------------------------------------------------------------------------------------
هفتا نیوز: https://haftanews.ir
22/03/1405






